Nevzat Çağlar TÜFEKÇİ / Sosyolog

31 Mart yerel seçimlerine CHP Belediye Başkan adayı olarak giren ve seçimi kazanan Fevzi Topuz, hazırladığı seçim broşüründe, “Görev bizi çağırıyor” diyerek Milas için yapacaklarını sıraladı ve bunları “İşimiz Gücümüz Milas” ve “Güçlü Meclis-Güçlü gelecek” vurgusuyla Milas halkına duyurdu.

Vaatler güzeldi. Kent yaşamı için gerekli olan şeyler ve kentteki yaşam konforunu sağlayacak vaatlerdi. Vaatlerin hepsi olmasa bile önemine göre bazılarının gerçekleştirilmesi veya çalışmalarına başlanılması, projelerinin hazır hale getirilmesi dahi; Milas için, kent yaşamı için bir kazanım olacaktı, olurdu…

Seçim broşüründe kent halkına ve kente ilişkin çalışmalarda yaklaşım şekli şu başlıklar altında ele alınmıştır: Yönetim Anlayışımız, Kaynak Sağlama Anlayışımız, Sağlıklı Kentler Nasıl Yaratılır, Yerel Demokrasi ve Katılımcılık, Planlı Kentleşme ve Sağlıklı Çevre, Dijital Belediyecilik, Kültür-Bilim ve Sanat, Sosyal Hizmetler, Çevre Koruma-Düzenleme ve Kent Estetiği Projeleri, Turizm Politikaları, Spor Politikaları.

“2024-2029 DÖNEMİ İÇİN HAZIR OLAN PROJELERİMİZ”

Seçim broşüründe bu başlık altında açıklamalı olarak şu projeler sıralandı:

1-Fuar Alanı: Bölgesel düzeyde ihtiyaca cevap verecek bir tesis tasarlanmıştır.

2- Otopark ve Pazaryeri: 200 araçlık otopark 5500 metrekarelik pazaryeri kullanımlarını kapsayan uzun ömürlü bir tesis tasarlanmıştır.

3-Yöresel Ürün Pazarı-Turist Karşılama Merkezi: Milas kültür yolu projesi kapsamında değerlendirilerek yer seçimi yapılan bu tesis, hem turist karşılama merkezini hem de başta bölgenin tarımsal potansiyeli en yüksek ürünü olan zeytin ve zeytine bağlı ürünlerin tanıtımı, satışını yapmak amacıyla tasarlanmıştır.

4- Tarih ve Deneyim Müzesi: Milas Arkeolojik alanlarının dijital sunumlarla yansıtıldığı bu tesis, teknolojinin kültür turizmine katkı sağlaması amacıyla tasarlanmıştır. Hekatomnos kazı alanının tamamlayıcısı niteliğinde olacak ve mimari yapısı bu alana uyum gösterecektir.

5-Kreş ve Gündüz Bakımevi: Eğitimde fırsat eşitliğini yakalamak için, mahalle ölçeğinde inşa edilmesi amacıyla tasarlanan bir tesistir.

6-  Soğukhava Deposu ve Sebze Hali: Üreticilerimizi desteklemek ve üreticiden tüketiciye doğrudan ulaşımı sağlamak amacıyla bu tesis tasarlanmıştır.

7- Spor Kompleksi: Gençlerimizi spor faaliyetleri konusunda desteklemek ve spor kulüplerimizin mekânsal ihtiyaçlarını karşılamak üzere tasarlanan bu tesis, aynı zamanda birçok spor dalında da hizmet verecektir.

8- Gıda Pasajı: Vatandaşlarımızın haftanın her günü taze gıdaya erişebilmesi amacıyla hazırlanan bu tesis, hijyenik ve kullanışlı bir ortam sunacaktır.

9-Huzurevi ve Yaşam Köyü: Bu tesis vatandaşlarımızın sağlıklı koşullar altında organik bir yaşam sürmesi ve tedavilerinin profesyonellerce sağlandığı bir doğal yaşam alanıdır.

10-Şehir Kulübü: Ailelerin ve sosyal çevrelerinin birlikte zaman geçirip, faaliyetlerle buluştuğu restaurant ve cafe işletmesi olan bir tesis tasarlanmıştır.

11- Mesire Alanı: Tüm gün konsepti ile toplumun tamamını kapsayacak piknik, gezi ve eğlenme alanı olarak tasarlanmıştır.

12- Katlı Otopark: Bu proje, kentin en büyük problemlerinden biri olan Otopark sorununun çözümü için tasarlanmıştır.

13- Çocuk Bilim Merkezi: Çocuklarımızın okul faaliyetlerini desteklemek, bilimsel deneylerle tanışmalarını sağlamak, sanat faaliyetlerine yöneltilmesi amacıyla tasarlanan bu proje, geleceğimiz olan çocuklarımızın çağdaş bir zihinde yetişmesi ve derslerindeki başarılarını arttırmayı hedeflemektedir.

“2024-2029 DÖNEMİ İÇİN FİZİBİLİTE ÇALIŞMALARI DEVAM EDEN PROJELERİMİZ” BAŞLIĞI ALTINDA İSE SIRALANAN PROJELER ŞÖYLE:

Kamyon Garajı, Taziye Evi (Temeli Atıldı), Balavca Deresi Rekreasyon Çalışması, Yeni Çocuk Parkları, Kent Bütünü Ulaşım Sisteminin Düzenlenmesi, Sağlık Kabini, Macera Parkı, Gençlik Merkezi, Engelli Rehabilitasyon Merkezi, Yürüyüş Yolu ve Spor Aleti Alanları, Engelsiz Yaşam Parkı, Su Sporları Alanları, Dibekdere Sanat Müzesi ve Kültür Merkezi, Tarımsal Ürünler Satış Merkezleri, Öğrenci Yurdu, Dernekler Merkezi, Tarihi Milas Arastası Restorasyonunun Tamamlanması, Kentsel Tasarım Projeleri Hazırlayarak, Tescilli Bina Restorasyonlarında Vatandaşlarımızı Hibelerden Yararlandırmak…

PROJELERLE İLGİLİ DEĞERLENDİRME: Sıralanan projelerin hepsi Milas’ın toplumsal yaşamı, kent konforu, yaşam alanlarının düzenlenilmesi ve kent kimliğinin geliştirilmesi bakımından önemli projler! Bu projelerin hepsinin 5 yıllık dönem içinde gerçekleştirilmesi çok zor ama öncelik ve önem sırasına göre projelerin hayata geçirilmesi için kısa-orta ve uzun vadeli planlamalar, sıralama yapılabilir ve yapılmalıydı. Yukarıda sıralanan projeler içinden; katlı otopark, Fuar alanı, Tarih ve Deneyim Müzesi, Kreş ve Gündüz Bakımevi, Huzurevi, Gıda Pasajı, sosyal mekân olarak Şehir Kulübü, Piknik ve Mesire alanı, Çocuk bilim merkezi, kamyon garajı öncelikli olarak ele alınıp çalışmaları başlatılabilirdi. Geçen iki yıllık süreç içinde bu konularda bir çalışma başlatılmadı, yapılmadı veya en azından kamuoyuna yansıyan bir şey yok!

SEÇİM BROŞÜRÜNDE ATIF YAPILAN/DİLE GETİRİLEN AMA YAPILMAYANLAR:

1-Seçim broşüründe sık sık tarihi ve kültürel değerlere sahip çıkılacağı, hibe kaynaklardan yararlanılacağı belirtilmesine rağmen geçen iki yıl içinde Kültürel Mirasımızın korunması yönelik hiçbir çalışma yapılmadı. “Çevre Koruma-Düzenleme ve Kent Estetiği Projelerimiz” başlıklı bölümde “Kent kültürü ve kültürel mirasın izleri korunacak ve bu değerlerin gelecek nesillere taşınması sağlanacaktır,” denilmesine rağmen; bu konuda hiçbir somut adım atılmadı.

Eski evler tek tek yıkılıyor. “Metruk bina” diye etrafına demir çitler konuluyor. Bu yapılar için ada bazlı bütüncül koruma çalışmaları yapılmalı. Tıpkı Safranbolu ve Beypazarı’nda olduğu gibi. Tek tek binaları korumak çözüm değil. Bu çalışmalara önce “sokak sağlıklaştırma çalışmaları” olarak Hacı İlyas ve Hoca Bedrettin Mahallesinde başlatılmalı sonra Hayıtlı, Ahmet Çavuş, Hacı Abdi, Gümüşlük, Burgaz, Firuzpaşa ve Gazipaşa Mahallelerine doğru genişleyerek devam ettirilmeli. Bu konuda Belediyenin Kurumsal Önderliğinde; Kaymakamlık, MİTSO vd. Odalar ile İşinsanlarıyla işbirliklerinin hayata geçirilmesi gerekmektedir.

Bu iş için; AB ve Kültür Bakanlığı hibe fonları ile Belediyenin emlak vergisinden kesilen ve Valilik fonlarında biriken kaynaklardan yararlanmak mümkün.  Kalan üç yıllık süre içinde gerekli adımların atılması sağlanmalıdır. “Ne yapılmalı?” sorusunun yanıtı için de en kısa sürede uzmanların ve bu alanda başarı kazanmış belediyelerden yetkililerinin katıldığı bir ÇALIŞTAY düzenlenilmeli.

2- Turizm politikalarımız başlıklı bölümde; “Milas’ın sahip olduğu tarih ve kültür değerleriyle bir turizm merkezi olması sağlanacak; Öncelikle Milas’ın bir turizm master planı hazırlatılarak, turizm yatırımlarının teşvik edilmesi sağlanacak; Milas’ta turizm sektörü geliştirilerek yüzlerce kişinin istihdam edilmesi sağlanacak,” denilmesine rağmen geçen iki yılda bu konuda somut bir çalışma ortaya konulamadı…

3-“Planlı Kentleşme ve Sağlıklı Çevre” başlığı altında, “Yayaların rahat ve güvenli kullanımına sunulan kaldırımlar arttırılarak, kaldırım işgallerinin önüne geçilecektir,” denilmiş olmasına rağmen; kaldırımlar esnafların işgali altındadır, yayalar için kaldırımı rahat kullanma durumu yoktur. Ayrıca kaldırımlar, bazı yerlerde, araç sahipleri tarafından da işgal edilmektedir.

4-Broşürde, “İlçemiz sınırlarının girişlerine, ilçemizin özelliklerini yansıtan yapı ve heykeller yerleştirilecektir,” ifadesi kullanılmasına rağmen: 2000 yılında Belediye ve Mimar Sinan Üniversitesi işbirliğiyle düzenlenen Türk-Japon Heykel Sempozyumunda yapılan Atatürk Bulvarı üzerinden bulunan heykeller, 2014 yılından sonra Büyükşehir tarafından kaldırıldı ve Sarıçay kenarındaki depolara atıldı. O heykeller, halâ yerlerine iade edilmedi ve akıbetleri meçhul!

DİĞER SORUNLAR:

1-Şehir içinde bulunan ve kent peyzajını oluşturan asırlık çam ağaçları ve çitlembik ağaçları; kök çevresini kuşatan ve ağacın beline kadar dayanan sıcak asfalt ve plakalar nedeniyle kuruma tehlikesiyle karşı karşıyadır.  Kökten yeterince beslenemeyen bazı çam ağaçları, kök zayıflığı nedeniyle fırtınalarda kökünden sökülerek devrilmiştir. Ağaçlar yatay ve dikey kök salsalar da Ziraat Mühendisleri ile yaptığımız kök analizlerine göre yeterli beslenemeyen ağaçların kökleri zayıflamaktadır. Şehir içinde bulunan bir ağacın, kökünü saldığı alanlarda ya bina bulunmakta ya da etrafı asfaltla kaplıdır. Dolayısıyla ağaç kış yağmurlarından hiç faydalanamamakta ve uzun vadede ya kurumakta ya da devrilme riski taşımaktadır. Kent içindeki ağaçların kök çevreleri açılmalı; ağaç kökünün,  hava ve suyla buluşması sağlanmalıdır.

2- Belediyede Kültür Müdürlüğünün olmaması büyük bir eksikliktir. Kültürün yanına Turizm de eklenmelidir.

3- Kamusal alan olan caddelerde, bazı kişilerin dubalarla o caddeden kendisi için yer çevirmesi yanlıştır, bu işgalci bir yaklaşımdır ve belediye tarafından önlenmelidir.

4- Modern bir kentin pazaryerlerinde yerde gıda maddesi satışı olmamalı, gıda maddelerinin tezgâhlar üzerinde tüketicilerle buluşması sağlanmalıdır. Ayrıca Kapalı Salıpazarı’nın yanındaki toprak pazaryerinde brandalı ilkel korunma şekline son verilmeli, orası da modern bir görünüme kavuşturulmalıdır.

SONSÖZ: Milas, tarihi, kültürel ve doğal değerler açısından zengin bir ilçe olduğu kadar aynı zamanda tarihten gelen bir toplumsal kültürel çeşitliliği bulunmaktadır.  Belediye tarafından yapılan çalışmalar da kentin bu kimliğine uygun olarak yapılmalı, kültürel çeşitlilik ve tarihi zenginlik kentin gelişimi doğrultusunda değerlendirilmeli ve buna uygun vizyonel çalışmalar hayata geçirilmelidir.  Belediyecilik olarak rutin/olağan hizmetlerin dışına çıkılmalı, bu tür çalışmalarla teselli olunmamalı ve Milas’ı sahip olduğu değerler doğrultusunda geliştirecek, çağ atlatacak proje bazlı niteliksel çalışmaların ete-kemiğe büründürülmesi bir zorunluluk arz etmektedir.

Milas, sahip olduğu değerler doğrultusunda hak ettiği yerde olma konusunda çok zaman kaybetti. Bu konuda Coşkun Efendioğlu’nun yazdığı değerlendirme yazısı çok önemlidir(Link:  https://haberveinsan.com/milas-kulturel-baskent-olma-ruyasina-coktan-veda-etti/6062/). Bazı konularda çok geç kalındı ama zararın neresinden dönülse kardır anlayışıyla Belediye Başkanı Fevzi Topuz elini çabuk tutmalı ve hiç vakit geçirmeden Milas’ı ileriye taşıyacak atılımları yapmalıdır. Belediye Başkanı Topuz’un bundan sonraki asıl işi, rutin belediye hizmetleriyle birlikte bu konuda gerekli olan çalışmaları başlatmak olmalı. Belediye başkanları, ürettikleri ve hayata geçirdikleri ponjelerle anılır ve bu konuda yaptıklarıyla iz bırakırlar.

Belediye Başkanı Fevzi Topuz, taraftarlarınca, “Efsane Başkan” olarak nitelendirildi ve Milaslılar’dan bu şekilde oy aldı. Efsane olarak sunulmak önemli bir olgudur ve efsaneler rutin işlerle yetinmezler, başkanı oldukları kenti daha ileriye götürecek işlere, projelere imza atarlar. Onların başarısı, hayata geçirdikleri projelerle ölçülür, belediyenin varoluş nedeni olan olağan işlerle değil! Bazı kişiler çıkıp diyecek ki belediyenin imkânı mı var bunları nasıl yapsın? İki sene önce bu vaatler seçim programı olarak halka sunulurken, belediyenin bütçesinin dolu olmadığı da biliniyordu. Halkçı belediyeler mazeretlerin arkasına sığınmaz, kaynaklarını kendileri yaratır. Tıpkı seçim broşüründe ifade edildiği gibi: “Kaynakların sağlanması noktasında ulusal ve uluslararası hibelerden faydalanmanın yolları aranacak. Bu çerçevede yaratıcı projeler desteklenecek, belediyemize kaynak sağlayacak çalışmalar hayata geçirilecek!”

NOT: Bu yazı belediye başkanı Fevzi Topuz’un 16 Nisan Saat 10’da Belediye düğün ve toplantı salonunda yaptığı basını bilgilendirme toplantısından önce yazılmıştır.