MEHMET ERDAL

Aralarında Datça Belediye Başkanı Aytaç Kurt, sanatçı Lale Belkıs, Eski Datça Muhtarı Rıdvan Çevik, İskele Mahallesi Muhtarı Meriç Bora'nın da bulunduğu kalabalık bir davetli grubunun saat 18.00 itibarıyla gelmeye başladığı sanatevinin açılış konuşmasını saat 19.00 gibi konutun ve sanatevinin sahibi Sena Pir yaptı.

Can Yücel Sokakta Can Yücel'in evinin giriş kapısının sağ çaprazında bulunan Maison Magi Sanatevi, tanıtım broşüründe yazıldığı gibi “Mandalina ağaçlarıyla çevrili bahçesiyle tarihi” bir taş evde “sanatçı residency programları, sergiler, atölyeler, söyleşiler ve gösterimlerle yıl boyunca sanatla iç içe bir yaşam” sunmak üzere çok amaçlı olarak düzenlenmiş. BirGün muhabiri Berkay Sağol ile birlikte saat 18.00 gibi sanatevinden içeriye adım attık, kendisinin de emekli bir gazeteci olduğunnu söyleyen Visal (Cumalı) hanım bizi sanatevinin içerisnde gezdirdi ve yapılacak çalışmalar ile ilgili bilgilendirdi.

MAGİ'NİN EVİ

Sanatevinin sahibi Sena Pir'in “Ben sizden daha çok heyecanlıyım tabii” diyerek başladığı kısa konuşmasında verdiği bilgilere göre, Maison Magi Sanatevi olarak hizmet verecek yapı geçmişte yağhane olarak da kullanılan bir Rum evi imiş. Bu evde kendisi ve kızları 22 sene boyunca çok mutlu bir hayatı yaşamışlar. Sanatevini, kısa adı Magi (Margarita) olan annesine ithaf etmiş (armağan etmiş, sunmuş); annesinin doğa ve sanata olan aşkından dolayı sanatevine Maison Magi (Magi'nin Evi) adını vermiş. Annesi hala hayattaymış ama sağlık nedenleriyle açılışa gelememiş.

Sena Pir, konuşmasının devamında sanatevinin kendini konumlandırdığı nokta ve işlevi ile ilgili olarak: “Sanat ve sanatçıyı doğa içerisinde ağırlamak, yaratıcılıklarını, kültür ve tarih bilincini artırmak ve huzuru kendi içimizde bulup yaşam sevinci ile üreterek kendimize ve çevremize değer katmak isteyen bir kültür ve sanat platformu olarak kendimizi konumlandırıyoruz. Sadece Datça, Marmaris ve Bodrum değil, evrensel olarak konumlandırıyoruz. Çünkü, artık sınırların olmadığını düşünüyorum. Son zamanlarda yaşadığımız her şey bizi insan olarak, sanatçı olarak çok etkiledi ve yaşamımızda çok farklı boyutları önümüze çıkardı. Dolayısıyla, sınır tanımayan bir ekibiz; çok iddialı oldu. Uluslararası çapta Datça'yı tanıtacak ve Datça'nın bir kültür, sanat noktası olduğunu haritalarda işaretleyecek bir çalışmayı ekibimizle birlikte çok ciddi olarak yürüteceğiz.”,

Sanatevinin içerisinde yürütülecek çalışma alanlarıyla ilgili olarak da “Sanat atölyeleri, hem bahçede hem de yukarıdaki atölyelerimizde, tasarım dükkanında her yerde bulunmayacak, harcıalem olmayan zevkli ve özenli, belki unutulmaya yüz tutmuş zanaatkarların işleri bulunacak. Beden ve ruh terapi alanları arkada, gezip görürseniz bu bahçe toplam bir dönümdür, orada bir rahatlama ve yoga köşemiz var. Kafemizde hafif ve doğal yiyecekler, içecekler sunacağız size. Proje bazında faaliyetler üretmek istiyoruz burada. Özel gruplar için sanat çalışmaları veya toplantılar için güzel bir mekan olmak istiyoruz. Sadece kitap okuyup rahatlamak için mekanlar var; yani burada ille de bir şeye katılmanız gerekmiyor. Sadece biraz kafanızı dinlemek, güzel bir resme bakmak, bir piyano dinlemek ve kalbinizi alıp herkesten uzaklaşmak için buraya kaçabilirsiniz.

Hem Türkiyeli hem de yabancı sanatçıların gelip Datça'yı tanıyacağı, Datça'dan ilham alacağı ve bizim atölyemizde çalışıp ürettiklerini sergi yapacağı çalışmalar yapacağız.” dedi.

Son sözleri olarak da şunları söyledi: “Bu projeyi başlatmayı 3,5 ay önce düşündük. Şimdi burada bulunmayan Datçalı bir sanatçı, Yaşar Savaş hayalimi çizip, hayalimdeki her bir detayı gerçeğe dönüştürdü. Burayı, evden sanatevine dönüştürdü. İdil Berf, hem arkadaşım hem sanatı beraber çok derin bir şekilde yaşayıp hayal kurduğumuz ve hayallerimizi gerçekleştirdiğimiz arkadaşım. Bütün ekibe teşekkür etmek istiyorum. Bir teşekkür de annem ve babama. Genelde, kim kimi takdir ediyor? Babam, çoğunuz biliyor, Datça için, Datça'daki kültür varlıklarını korumak için gönül verdi. Sağlığı nedeniyle artık gelemiyor. Hem anneme hem de babama böyle bir yeri açmak için bana bu bilinci, bu kültürü ve çalışma azmini verdikleri için teşekkür ediyorum. Ekibime de teşekkür ediyorum.”

EVRENSEL DEĞERLERİN BU TOPLUMDA EGEMEN OLMASI LAZIM

Datça Belediye Başkanı Aytaç Kurt yer yer sesi kesilen mikrafon ile yaptığı konuşmasına “Buradan bakınca, kendimde bir eksiklik hissettim. Çünkü, bu kadar güzel ve değerli insanı bir yerde, Datça'da toplamak ancak Sena hanımın bu projesiyle mümkün oldu. Kendisine, bu konuyla ilgili çok teşekkür ederim. Burada, bakıyorum, kendimden fazla Datça'da yaşamış kimseyi göremiyorum. Benim yedi sülalem, nereden geldiğimizi de bilmiyorum ama buralı; buranın tarihini en çok bilen kişi benim, bu konuda tevazu gösteremeyeceğim.” diyerek başladıktan sonra Eski Datça'nın geçmişine dair bilgilerini paylaştı. “Şimdi ben buraya her gelişimde buranın, özellikle Eski Datça'nın o eski halinin fotoğraflarının mutlaka sergilenmesini istiyorum. Bizim elimizde bir şey varsa, muhtarıma da bunu rica etmiştim, elimizde olan Eski Datça'nın resimlerinden olanlar varsa bunları Eski Datça'nın caddelerinde paylaşmamız lazım. Çünkü değişimin, gelişimin neyle olduğunun farkında değiliz. Bu kadar değerli ve güzel insan bir araya gelmişken, ilçemize, burada yaşayanlara katkıları nasıl olur diye baktım, benim ömrümün üçte ikilik kesimi sanatla ilgili, bu toplumun aydınlanma, çağdaşlaşma, bu nasıl olmalı mücadelesiyle geçmiş. Bugün bir belediye başkanı olarak, o gün düşündüğüm bu hayallerin yavaş yavaş gerçekleştiğini görüyorum. Bundan büyük bir haz alıyorum. Çünkü, sanatın, evrensel değerlerin bu toplumda mutlaka egemen olması lazım. Bugün barış diyorsak bu evrensel olmalı, hukuk diyorsak bu evrensel olmalı, siyaset diyorsak bu evrensel olmalı...”

MAHALLEYE KATKI SAĞLAYACAK

Davetliler arasında bulunan Eski Datça Mahallesi Rıdvan Çevik'e “Mahallenizde böyle bir yer açıldı. Ne düşünüyorsun?” diye sordum.

Muhtar Rıdvan Çevik, Maison Magi Sanatevi'nin açılışını “Eski Datça Mahallesi'ne olan yoğun ilginin ve ziyaretin öteden beri mahallede yapılan yüksek sesli müziğe bağlı olmasını öngörenlere karşı sanatsal faaliyetlerin ön planda olduğu bir mekanın açılması” olarak değerlendiriyor. Burada sanata yönelik, mahallenin tarihine yönelik bir işleyişin olacağından, burasının bu mahallenin hak ettiği ziyareti, kaliteyi, değeri artıracağına inanıyor.

Yani, bugün burada açılan Maison Magi Sanatevi mahalleye bir katkı mı sağlayacak?

“Yüksek miktarda katkı sağlayacak.”

Ona göre, mahalleye olan ilginin ve yoğun ziyaretin Can Yücel'in burada yaşaması, burada vefaat etmesi gibi, mahallede faaliyette olan işletmeler gibi pek çok nedeni vardı; sanatsal bir merkezin olması, mahalleye olan bu ilgiye ve yoğun ziyarete katkı sağlayacaktı.

Anladım. Siz bu tür sanatsal merkezlerin açılmasını destekliyorsunuz.

“Kesinlikle. Bu mahallenin tarihini, yörenin dokusunu ve buraya gelenin burada karşılaşacağı imaja karşılık verecek her tür işletmenin, her tür faaliyetin arkasında yer alacağım. Yani sanatsal olunca, tarihsel olunca bir şey mutlaka değer katacaktır mahalleye. Çünkü, hiçbir zaman zararı olmaz bu mahalleye. Mahallenin huzuruna, işleyişine aykırılık yapacak faaliyetlerin her zaman karşısında yer alacağım.”

Yani, burayı açanlar da yapsa böyle bir şeyi, onlara da karşı çıkarsın?

“Çıkarım. Burada tarihsel ve sanatsal bir çemberin dışına çıkmama gibi bir amaç var; bu mahallede sanatsal faaliyeti artırma amaçlanıyor. Burası, eminim, buradaki pek çok esnafımıza da yararlı olacak, sokaklardaki pek çok görüntüyü de değiştirecektir.”

Eski Datça Mahallesi Muhtarı Rıdvan Çevik'in verdiği bilgilere göre, Maison Magi Sanatevi'nin sahibi Sena Pir'in babası, Reşadiye'deki Mehmet Ali Ağa Konağı dahil Eski Datça ve Reşadiye Mahalleleri'nde çok sayıda tescilli tarihi binayı satın alarak restore eden ve turizme kavuşturan Mehmet Pir'di.