NEVZAT ÇAĞLAR TÜFEKÇİ

Milas Arastası, Türkiye’de özelliğini koruyan ender arastalardan birisidir. Milas için hem mimari açıdan hem de lezzet çeşitleri bakımından önemli bir zenginliktir. Eskiden Milas Arastası çeşitli meslek gruplarını bünyesinde barındırarak bir çarşı görevi görüyordu. Bugün ise köfte, et ve ciğer kavurmasıyla ünlü. Çok sayıda esnaf Arasta’da bu işten geçimini sağlıyor. Ekonomik koşullar gereği pek çok esnaf sıkıntıda, işini sürdürmekte zorlanıyor. Milas Arastasının; köfte, et ve ciğer kavurma işiyle uğraşan esnafları, Milas’ın lezzet durakları ise bugünlerde çok dertli. Sorunlarının çözümü için Odalarından ve Belediyeden yardım bekliyorlar.

ÖNCE TARİHÇE:

Hisarbaşı Mahallesi'nde, tarihi Çöllüoğlu Han'ın çevrelediği bölge 'Milas Arastası' olarak bilinir. Çöllüoğlu Hanı'nın 1719 yılındaki inşasından sonra Arasta'nın kurulmaya başlandığı tahmin edilmektedir.

Yüzlerce yıldır Milas ticaretinde önemli bir yere sahip olan Arasta'da; terziler, tenekeciler, esnaf lokantaları, ayakkabıcılar gibi ticari faaliyetler devam etmektedir. Arasta dükkânları geleneksel Türk mimarisinin özelliklerini taşır, genellikle tek veya iki katlıdır ve çatıları kiremitle kaplıdır.

Sokaklar genellikle kunduracı, demirci, eskici gibi meslek gruplarının isimlerini taşır.

1960'ların başına kadar Arasta, ticari yaşama kültürleriyle renk katan Yahudi ve Rum esnafının izlerini bugün dahi korumuştur. Milas Arastası, pek çok özelliğini bozulmadan koruyarak yerli ve yabancı turistlerin uğrak noktası olmuştur. Özellikle Salıpazarı’nın kurulduğu gün, Arasta yoğun ilgi görür.

BUGÜN ve SORUNLAR

Milas Arastası bugün de güncelliğini korumakta, özellikle et ve ciğer kavurma ile köftesiyle meşhurdur. Arastanın lezzet ününü bilen birçok kişi Bodrum'a giderken Mutlaka Milas ARASTASINA uğrar, onun yanında bira veya rakısını yudumlamak ister. Aynı şey Lezzet mekânı olarak bilinen Arasta'ya uğrayan turist grupları için de geçerlidir.

Fakat Milas Arastası, içkili yerler krokisi kapsamında olmadığı için burada kimseye bira veya rakı verilmek istenmez çünkü cezası ağırdır. Tarihi ve turistik bir arastada gelen turistlere bira dahi verilememesi, Milas için kayıptır ve bir tanıtım zaafiyeti yaratmaktadır.

Bir mekân sahibi anlatmıştı. Yerli turist Grubu bu mekâna köfte yemek için geliyor. Yanında bira istiyorlar. Mekân sahibi içki ruhsatı olmadığı için bira veremeyeceğini söylüyor. O zaman o gruptaki kişiler; "Buranın belediyesi hangi partiden?" diye sormuşlar. Bu somut gerçeklik, Milas kent kimliği için yanlış bir algıya da yol açıyor!

Milas Arastası esnaflarından "Ciğerci İbo" adıyla bilinen İbrahim Ankaralı bu durumdan çok dertli ve şöyle diyor: "Şu anda küçük esnafın durumu çok kötü. Hepimizi deftere soktular. Giderlerimiz çok arttı. Gelen müşteri köfte, ciğer ve et kavurmanın yanında bira veya bir bardak rakı istiyor. Burasının kültürü böyle. Veremiyoruz çünkü ruhsatımız yok. Bu da bizim gelirimizi olumsuz yönde etkiliyor. Arasta esnafı olarak mağdur oluyoruz. Belediyemiz ve Odalarımız bu soruna mutlaka bir çözüm bulmalı!"

SONUÇ:

Milas Belediyesi ve MİTSO ile ARASTA 'da üyeleri bulunan Milas Esnaf ve Sanatkârlar Odasıyla Milas Gıda Maddeleri Yapanlar ve Satanlar Odası birlikte bu sorunu çözebilirler...

NE DEDİLER?

Mehmet Zührap Aksoy: Değerleri korumak ve hizmet vermek, esnafı korumak öncelik olmalı.

Mehmet Fidancı: Turizm bölgesi ilan edilmesi gerekiyormuş. Hayatım orda geçti. Ruhsat alamadım. Çok sözler verdiler, çözemediler bu sorunu. Ayrıca orada, arastada çifte standart uygulanıyor. Bazı mekânlarda ruhsat var, 100 metreyi bulmuyor ama adamını bulan ruhsatını alıyor. Bu da bizim canımızı yakıyor. Çok şikâyetlere maruz kaldım, çok ceza yedim. Oğluma da yazdılar. Bir bu sorunu çözemediler. Bazıları kollandığı için onlar ceza yemedi. 5 veya 6 esnaf benim gibi mağdur edildi.

Bodrum’da cami - okul fark etmeden ruhsat veriliyor, Turizm bölgesi olduğu için. Bizim Milas niye Turizm bölgesi değil, anlamıyoruz. Şimdi bir de deftere soktular, gerçek usul vergili yaptılar. Oradaki esnafların bu işin içinden çıkması çok zor. Gelirleri düşecek. Muhasebe, KDV peşin vergi yazar kasa pos gibi çok yönlü masraflar ağır gelecek. Bunları dernek başkanlarının çözmesi gerekir. Keza belediye başkanı, emniyet hep beraber bizlere yardımcı olup, bu ruhsat sorununu artık çözmelidirler. Aksi takdirde birçok esnaf kapatmak zorunda kalacaktır, inşallah sorunumuz çözülür.

Ümit Özbek: Milas Arastasının trafiğe kapatılması ve yeniden düzenlenmesi konusunda Milas Kent Konseyi olarak 3-4 ay önce girişimde bulunduk. Ancak kurumlar arası iletişim sıkıntısı nedeniyle işler istenilen düzeyde yürümüyor maalesef.

Mehmet Oğultürk: Bildiğim kadarıyla, Milas Türkiye’de, Keskin’den sonra en fazla içki tüketilen ilçelerden biriydi. İçkili meyhaneler, lokantalar, mekânlar belirlenmeli ve herkes bunlardan yararlanmalıdır. Oraya insanlar bilerek gitmeli, esnaflar da bilerek dükkânlarını açmalı. Tezgâh altından içki satışı yapılmamalıdır. Arastaya caminin yakın olmasının sakıncasını anlamış değilim. Hadi okullarda öğrencilere örnek olmasın diye yakın olsun istenmiyor olabilir. Camilere gelip ibadet edenlere engel mi olunuyor?

 Hülya Özdemir: Milâs’a her gidişimde mutlaka arasta da Adalılarda köfte, ciğer yerim. Belediye başkanı ilgilenmiyor mu?

Serkan Sarıkaya: El altından kacak Göcek, korka korka veriliyor. Salın esnafı; hem vergisini ödesin hem de turizme kazanılsın. Darlamanın ne anlamı var? Zaten herkes geçim derdinde, rahat bırakın yakalarını.

Erhan Meriç: Güzel memleketim Milas, her gittiğimde kavurma ciğer yerim. İnsan yedikçe yiyesi geliyor. Yanında iki duble ayran, tam da müthiş oluyor.

Osman Sarıoğlu: Arastanın Cumhuriyet caddesine kadar olan diğer caddeleri de tadilata sokulmalıdır. Sonra her sokak ayrı ayrı özelliğe ayrılmalıdır. Bir sokakta kafeler, bir sokakta köfteciler, bir sokakta hediyelik eşyacılar gibi düzenlenmelidir. Sonra da turizm bölgesi olarak tescil edilmelidir.

Özkan Kuyucu: Bence de ruhsat verilebilir. Cami var diyecekler ama ibadet ayrı şey esnafın nafakası ayrı bir şey. Bence verilmeli hocam. Sani ve esnaf arkadaşlarımı, Milaslı eski esnaf olarak destekliyorum.

Aytu Akdeniz: Sorunun ne olduğu belli çözümünde nasıl olacağı belli bunu herkes biliyor ama sorumlular bilmezlikten geliyor