FORUM: KENT VE YAŞAM

NEVZAT ÇAĞLAR TÜFEKÇİ

Milas, 2 Temmuz 2000 tarihinde kurulan Tarihi Kentler Birliği'nin ilk üyeleri arasında yer alır. Tarihi Kentler Birliği'nin kurulmasına öncülük eden ÇEKÜL VAKFI üyeleri Milas'ta, inceleme gezileri düzenlenmiş ve kültürel mirasın korunması için önerilerde bulunmuşlardı. Bu amaçla 1997 yılında Milas Çevre ve Kültür Değerlerini Koruma Tanıtma Vakfı kurulmuştu.

O günden bugüne kadar geçen zaman dilimi içinde ada ölçeğinde geniş kapsamlı bir korumacılık çalışması başlatılamadı.

Yapılanlar

Geçen 28 yıllık süreç içinde; Hacı Ali Ağa Evi restore ettirildi, Çöllüoğlu Hanı satın alındı, restore ettirildi. Şimdi de Mehmet Said Efendi (Hadi Eskişar) Konağının restorasyon çalışmaları sürüyor. Milas Arastasında 1. Etap Sokak Sağlıklaştırma çalışmaları için 100 dükkân restore edildi. İkinci Etap için 200 dükkana el sürülemedi, kaldı.  

Çok zaman kaybedildi

Milas'ın kültürel mirasının korunması çalışmaları için çok zaman kaybedildi, pek çok tarihi yapı zamana karşı direnemedi, gözlerimizin önünde yıkıldı, gitti.

Bu konuda fazla zaman kaybetmeden uzmanlara birlikte değerlendirme ve planlama çalışmaları başlatılmalı.

Bu amaçla ilk olarak küçük dokunuşlarla işe başlanılmalı. Eski kent dokusunun bulunduğu mahallerde bazı sokaklar araç trafiğine kapatılmalı, bu sokaklarda sokak sağlıklaştırma çalışmaları yapılarak, bu sokaklar işlevsel hale getirilmelidir.

Örnek çalışmalar

Örnek sokak sağlıklaştırma çalışmaları ve araçtan arındırılmış sokaklar; ilk olarak Hacı İlyas ve Hoca Bedrettin Mahallelerinde yaratılabilir.

Örneğin; Hacı İlyas Mahallesi'nde Sünnetçi Sokak, Moralı Sokak vb. ile Hoca Bedrettin Mahallesi'nde Tabakhane caddesi ve yan sokakları üzerinde düşünülebilir.

Öneriler

Yerel seçimlerin üzerinden 20 ay geçti ve bugüne kadar bu alanda bir çalışma ortaya konul(a)madı. Belediyecilik sadece bayındırlık, altyapı ve imar çalışmaları değildir.

Kentin tarihi ve kültürel değerlerine sahip çıkmanın, kent sosyolojisi bağlamında bazı çalışmaların hayata geçirilmesinin gerekli olduğunu düşünüyor ve öneriyorum...

NE DEDİLER?

Mustafa Esenkaya: “Eskişehir’in mimarı Büyükerşen’den fikir alınmalı. Büyük Başkan finans olarak Avrupa Birliğinden yardım alarak Eskişehir’i modern kent haline getirmişti.” 

Nazmi Çetin: “Meydanlar, Toplumsal ve Tarihi olaylar şehrin kimliğini oluşturur. Bu meydanlar da var olan anıtlar, binalar, çeşmeler, hanlar, kapı, türbe, köprü ve heykeller tarihi olayları günümüze taşıyan canlı tanıklardır. Bunlara sahip çıkmak, restore edip yaşatmak, yönetim ve halkın geçmişe dair tarihe olan saygı ve sorumluluğudur.

Bu bağlamda, 27 ülke gezmiş birisi olarak benim görüş ve önerilerim şöyle;

1- Tabakhane’de Balavca Deresinin üzeri beton ile kapatılarak oluşturulan çirkin beton dükkânlar boşaltılarak, yıkılıp temizlenmeli ve tarihi eski evlerin önü açılmalı.

2- Vergi dairesi bitişiğindeki hapishane boşaltılıp, bina yıkılmalı.

3- Bu meydandaki odun deposu olarak kullanılan ticarethane kamulaştırmalı ve boşaltılmalı,

4- Pazar pazarının kurulduğu alandaki duvar ve beton yapılar yıkılarak temizlenmeli.

5-Üçgen Park’tan başlayarak, Müze, Tabakhane, Vergi Dairesi ve Baltalıkapı’ya kadar olan cadde ve meydanlar tarihi dokuya uygun olarak düzenlenmeli.

6- Balavca Deresi özgür olmalı, üstündeki beton yapılar yıkılmalı, Dere ortada olmak kaydı ile bir taraf sadece yayalara diğer tarafı araçların geçişi için yol olarak tahsis edilmeli.

7- Baltalı Kapının olduğu alan meydan olarak düzenlenmeli, çevresi cafe ve sosyal etkinlik alanı olarak düzenlenmeli.

Üçgen Park ile Vergi dairesi arasında İnönü Caddesi üzerinde yaya yolu yok. Hele engelli yurttaşlar için durum daha da vahim. Balavca deresinin üstünü beton ile kapatmak akıl tutulması ve rezillik. Derhal derenin üzerindeki beton temizlenmeli. Balavca Deresi özgürce akmalı.”

Gülden Sökelioğlu: “Milas'ın tarihi ve doğal güzelliklerini açığa çıkaracak olan öneriler mutlaka dikkate alınmalı. Üzerinde düşünülmeli. Umarım, yetkililer gereğini yapar ve Milas daha da güzelleşir. Rahmetli Mimar Oktay Ekinci bir konferansta; "Bir şehrin içinde ya araçlar ya da yayalar olmalı; ikisi birden olmaz," demişti. Milas'ın tarihi, kültürel ve doğal zenginlikleri korunmalı, yerel ve mülki amirler birlikte hareket etmelidir.”

İsmet Aloğlu: “Cadde ve sokaklarda kesilen tüm ağaçların yeri tekrar ağaçlarla yurt dışındaki gibi çınar ve ıhlamur ağaçları ile doldurulmalı, örnek cumhuriyet caddesindeki Balavca kenarındaki ağaçlar Fevzi Başkan zamanında dikilmiş, çok güzel olmuş.”

Osman Sarıoğlu: “Bu çalışmalar için belediyede özel bir ekip kurulabilir”

Birgül Özzeren: “Büyükerşen’den yol göstermesi için rica da bulunun, seve seve yardımcı ocağından eminim.”

Süreyya Gökçeoğlu: “Genel anlamda 'kaldırım işgaliyle mücadele' başlığı altında gereken iradeyi gösterebilecek yönetim lazım. Peki, var mı? Bence; geçmişte yoktu, bugün imkânsız, gelecekte de olacağı şüpheli!”