Mehmet Rüştü Birlik’in 50 yılı aşkın süredir üzerinde çalıştığı araştırması nihayet ete kemiğe bürünerek kitabevlerinin raflarındaki yerini aldı. Ailelerle birebir görüşen Birlik’in kitabında, Milas’ta 20. yüzyıldan günümüze uzanan lakaplar ve bu lakapların ilginç öyküleri yer alıyor.

Milas’ta Lakaplar ve Hikâyeleri

Milas’ın belleğinde iz bırakan aile lakapları, hem kökenleri hem de taşıdıkları anlamlarla okurun karşısına çıkıyor.

Çalışma; "Öğretmen ve Öğrencilere Hikâye", "Lakap Örnekleriyle Milas: Hayıtlı Mahallesi’ndeki Osmanlı Dönemi Tarihi Mezar Taşı Kitabeleri", "Lakap Örnekleriyle Milas: Kabristanlığı’nın Girişindeki Osmanlı Dönemi Tarihi Mezar Taşı Kitabeleri", "Lakap Nedir?", "Milas’ta 20. Yüzyıla Sarkan Lakaplar", "Milas Aile Lakapları" ve "Görsel Arşiv Kaynaklarında Milas" başlıklarından oluşuyor.

Lakapların Çıkış Öyküleri

Sözlükte, “Bir kimseye veya bir aileye, kendi adından ayrı olarak sonradan takılan ve o kimsenin ya da ailenin bir özelliğinden kaynaklanan ad” biçiminde tanımlanır.

Lakapların Özellikleri

Lakaplar, kişiyi kendi adından ayrı olarak tanıtan, sonradan konan ve belirgin bir özelliği gösteren adlardır. Genel ahlaka aykırı olmaması ve ilgili kişinin belli bir çevrede bu lakapla tanınması şartıyla ad olarak da kullanılabilir.

Takma Ad İle Lakapların Ayrıldığı Yer

Lakap, bir kişiye, aileye ya da sülaleye herhangi bir özelliğinden dolayı başkalarınca takılır; kişi kendine lakap vermez. Takma ad ise kişi tarafından seçilir, alınır ve kullanılır.

Gelenek Soyadı Kanunu Sonrasında Da Sürüyor

1934’te Soyadı Kanunu’nun çıkması bile, Anadolu’nun her yerinde olduğu gibi Milas’ta da lakapların önemini zayıflatmamış; lakapla tanıma ve tanıtma geleneği sürmüştür. Lakaplar aile bireyleri için bir kimlik niteliği taşır. Kimi lakaplar ailenin ününü simgeler, kimileri aile fertlerinden birinin davranışları sonucunda ortaya çıkar. Bazıları ise ailenin Milas’a geliş yeri, mesleği ile fiziksel ya da ruhsal özellikleri hakkında ipuçları verir. Çoğunlukla baba adları ve meslekler lakap olarak kullanılmıştır.

Kimliğe Ağırlık Katıyor

Lakaplar, kişinin çevresince iyi tanındığını gösterir; yerleşmiş bir kişilik duygusunu pekiştirir ve geldiği isme ağırlık katar.

Yayınevi: Milas'ta 20. Yüzyıla Sarkan Lâkaplar ve Öyküleri, Mehmet Rüştü Birlik, Erguvan Yayınları.

KİMDİR?

Mehmet Rüştü Birlik, 14 Aralık 1930'da Milas’ta doğdu. İlk ve orta öğrenimini Milas’ta, lise eğitimini ise İzmir Atatürk Lisesi’nde tamamladı. Yükseköğrenimini İstanbul Üniversitesi Tıp Fakültesi Diş Hekimliği Yüksekokulu’nda tamamladı.

Öğrencilik yıllarında Prof. Dr. Süheyl Ünver’in tıp ve sanat tarihi alanındaki çalışmalarını takip etti; ondan aldığı nasihatleri meslek yaşamı boyunca rehber edinerek, Milas aile kültürü ve tarihini muhafaza etmek amacıyla “Milas’ta 20. Yüzyıla Sarkan Lâkaplar ve Öyküler” adlı, halk kültürünü de kapsayan ve günümüze yansıyan anılar ile tarihi olaylarla zenginleşen bir inceleme-araştırma çalışmasını derledi.

Kaynak: https://m.haberturk.com/milas-ta-20-yuzyila-sarkan-lakaplar-ve-oykuleri-adli-calisma-raflardaki-yerini-aldi-3840936