NEVZAT ÇAĞLAR TÜFEKÇİ

Milas’ın tarihine tanıklık eden su yapılarının izinin sürüldüğü, “Suyun Hafızası: Milas” isimli fotoğraf sergisi, MİTSO sergi salonunda açıldı. Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi Dr. Öğretim Üyesi Gül Sarıdikmen tarafından hazırlanan sergi, Milas’ın 40 kırsal mahallesinden çekilen; kuyu, suyolu, çeşme ve sarnıç fotoğraflarından oluşuyor.

Milas Ticaret ve Sanayi Odası sergi salonunda gerçekleşen fotoğraf sergisine, Milâs Kaymakamı Mustafa Ünver Böke, Belediye Başkanı Fevzi Topuz, MİTSO Başkanı Reşit Özer, Milas Muhtarlar Derneği Başkanı İlhan Şimşek ve çok sayıda davetli katıldı. Dr. Gül Sarıdikmen’in çektiği fotoğraflardan oluşan “Suyun Hafızası: Milas” fotoğrafları, Milas’ın bir başka kültürel mirasını ortaya çıkarması ve belgelemesi bakımından çok önemliydi. Fotoğraf sergisi, katılımcılar tarafından ilgiyle izlendi ve değerlendirildi.

Sergi açılışı öncesinde, Milaslıların çok yakından tanıdığı eski diş hekimlerinden Mehmet Rüştü Birlik(96), “Milas’ta 20. Yüzyıla Sarkan Lakaplar ve Öyküleri” isimli 178 sayfalık kitabını, torunu Eray Altılı ile birlikte; Milas Kaymakamı Mustafa Ünver Böke ve Belediye Başkanı Fevzi Topuz’a takdim etti. Her iki yönetici, kitabı için Birlik’e teşekkür etti.

Fotoğraf sergisinin açılışında konuşmalar yapıldı. Konuşmacılar, su kaynakların ve su stoklamanın önemine değindi.

KONUŞMALAR ŞU ŞEKİLDE GERÇEKLEŞTİ:

Reşit Özer(MİTSO Başkanı): “Sergimizi bugün burada sizlere sunuyoruz. İleride geniş kapsamlı olarak Çöllüoğlu Hanında ya da açılacak Muğla Büyükşehir Turan Erol Kültür ve Kongre Merkezinde herkese sunmak istiyoruz. Milas; tarihi, doğası ve üretim kültürüyle çok katmanlı bir kenttir. Bu tür sanatsal çalışmalar, kentimizin hafızasını korumakla kalmıyor, aynı zamanda gelecek kuşaklara aktarmamıza da katkı sağlıyor. MİTSO olarak kültür ve sanatı desteklemeye devam edeceğiz. Milas yalnızca ekonomik yönüyle değil, kültür, sanat ve tarih kimliğiyle de öne çıkarılması gereken bir kenttir. Sergimiz bir ay süreyle açık. Milas halkına duyurduk. Ben hocamıza ve Belediye Başkanımıza teşekkür ediyorum. Katıldığınız için de hepinize ayrı ayrı teşekkür ediyorum.”

Mustafa Ünver Böke(Milas Kaymakamı): “Milas’ımızın, medeniyetlere başkentlik yapmış kadim kentimizin önemli kültürel değerlerinden olan su sarnıçları ve bu anlamdaki yapıların izleyicilerle buluştuğu güzel ve keyifli bir serginin açılışında birlikteyiz. Sergiye emeği geçen herkese teşekkür ediyorum. Bu serginin aynı zamanda günümüzde de en çok hissettiğimiz sorunlardan olan susuzluk ve su eksikliği anlamında su tasarrufunu da teşvik edici anlamda farkındalık yaratıcı bir etkinlik olarak görülmesini diliyorum. Umarım öyle olur.”

Fevzi Topuz(Belediye Başkanı): “Bizim bölgemiz, su kaynakları ve verimliliği bakımından tarih boyunca önemini koruyan bir yer olmuştur. İnsanlar, yaşadığı sürece suya ihtiyaç duyarlar, Su, bir anlamda yaşamın temel unsurlarından birisidir. Su kıtlığına karşı, suyun stoklanması gerekir. Su sarnıçları, kuyular bunun en güzel örneğidir. Her mahalleye gittiğimizde bu su sağlama araçlarıyla hep karşılaşıyorduk. Hocamız bu konuda bir çalışma yapacağını söyledi. Bunların gelecek nesillere taşınması konusunda, bunları görsel olarak ortaya koyalım dedi. Biz de belediye olarak, yardımcı olmaya çalıştık. Kendisine eleman verdik, araç tahsisi yaptık. Milas’ın ulaşılamayan noktalarına ulaşılmaya çalışıldı. Daha ulaşılamayan, gidilmeyen çok köyümüz var. Kültür varlıkları olarak bunların restorasyonunun yapılması lazım. Biz belediye olarak elimizdeki birçok projenin hayata geçirilmesi konusunda çaba gösteriyoruz. Şu anda Milas’ta birkaç eski konutu ayağa kaldırmak için çalışıyoruz.”

Dr. Gül Sarıdikmen(Sanat Tarihçi-Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Öğretim Üyesi): “Amacımız kültürel Mirasımıza katkıda bulunarak, yok olmaya yüz tutan kuyularımızı, çeşmelerimizi, farkındalık kazandırarak, gelecek kuşaklara aktarmak. Bu amaçla 2023 Eylül ayında, başta KUDEP görevlisi Dr. Ernur Öztekin’le, Ticaret Odası başkanımızla iletişim kurduk. Böyle bir projemiz var, bunu nasıl yürürlüğe koyabiliriz dedik. Çok destek oldular. Bunu bir projeye dönüştürerek, Milas’ın köylerinde mevcut olan çeşmeleri ağırlıklı olarak çalışmaya başladık. Mevcut olan, yok olan ama yeri bilinen çeşmeler; bunlarla 14 köy/mahalle üzerinde çalışmaya başladık. Çalışma yaptıkça şu ortaya çıktı: her köyde çeşme kültürü yok. Çoğu köyde kuyular ve sarnıçlar var. Su kaynakları, arazinin durumuna bağlı olarak köylere göre değişiyor.

“40 mahallede çalıştık”

O nedenle çalışmayı genişlettik; sarnıçları, kuyuları, suyollarını, su pınarlarını, suyla ilgili ne varsa hepsini belgeleme yoluna gitmeye çalıştık. KUDEP’ten Anıl arkadaşımız ve Süleyman Kara rehberliğinde, şoförlerimizin destekleriyle yaklaşık 40 kadar mahalle/köye ulaşmayı başardık. Bu çalışmalarımız devam edecek. Kısıtlı sürelerle bunu yapmaya çalıştık. Mevsim bizi etkiliyor. Örneğin bu fotoğrafları çekerken ağaçların yapraklı olmaması gerekiyor. Haziran ayında bir çekim yapmak istedim. Diğer suyun izinde Milas sergisi sırasında. Fotoğraf çekerken yılanlarla karşılaştık. Zorlu bir süreç oldu bizim için, bu fotoğrafları çekebilmek. En güzeli de bunları belgeliyor olabilmek. Özellikle şehir içinde kalanlar, yol üzerinde olanlar kuyular, kapatılma yoluna gidiliyor. Bizim de amacımız ne kadar kuyu belgeleyebilirsek, bizim için önemli olan bu. Çeşmelerimiz için farkındalık oluşturmak. Çeşmelerimizin bakımlarının yapılması.

“Çeşmeler restore edilecek”

Yakında başta Çandır olmak üzere çeşmelere restorasyonlar yapılmaya başlanacak. Gönül ister ki akmayan çeşme kalmasın. Bu kültürü çocuklarımıza da vermeliyiz. Bu sadece çeşmeler, kuyular, sarnıçlar için değil; her türlü mimari anıtlar için bu geçerli. Ahşap evler, karakteristik evler, meşhur Milâs’ın bacaları… Bir sürü pencere detayları yakaladım.  Belki ileride bunlarla ilgili olarak da bir sergi olabilir. Geçmiş, bugün ve gelecek kapsamında Milas’ın kültürel değerlerine sahip çıkmamız gerekiyor. Üzerime ne görev düşüyorsa, yapmaya gönüllüyüm. Bu açıdan başkanlarımıza çok teşekkür ediyorum. Bana gerekli desteği sağladıkları için.

Sergi

Konuşmalardan sonra sergi gezildi. Sergiyi hazırlayan ve fotoğrafları çeken Dr. Gül Sarıdikmen, sergide yer alan her fotoğrafın başında açıklamalarda bulundu, fotoğrafın öyküsünü anlattı, yerine ait bilgiler verdi, fotoğrafları çekerken doğal ortam gereği karşılaştıkları zorlukları dile getirdi. Sergi gezilirken, katılımcılar her fotoğrafla ilgili merak ettiklerini, öğrenmek istedikleri sordular ve yanıtlarını aldılar.

Serginin ortaya koyduğu ders

Sergi, Milas açısından; bugüne kadar pek farkında olunmayan, dikkat edilmeyen veya önemsemeyen bir kültürel çeşitliliği ve zenginliği ortaya koydu. Belediyenin ve MİTSO’nun bu çalışma sırasında Dr. Gül Sarıdikmen’e verdikleri desteğin; kültürel mirasın yaşatılması bağlamında yerel yönetim ve Odalar işbirliğinin ne kadar önemli olduğunun önemini somut bir biçimde ortaya koydu. Bu işbirlikleri, vakit kaybetmeden bundan sonra ada bazında eski evler, konaklar ve yapıların koruma çalışmaları için de hayata geçirilmelidir.